ulii alamri



  Nulaaɗo on صلی الله عليه وآله وسلم) )  o;maaki : ko;anyo jaabiri ko;ɓen woni lontotooɓe lanɓen , ko;ɓen woni hooreeɓe julɓe ɓen fow tumami feƴƴi , arano maɓe on ko;Alii Bun Abii Taalibi , hikki Al-hasana , hikki Al-husayni , hikkiɗon Alii bunil-Husayni , hikkiɗon Muhammadu bun Alii Albaagiri , -ontuma Nulaaɗo maaki a;yiiday e makko , si;a yiidii e makko hiwronolanmo – ontuma kadi hikkiɗon Assaadigi jaafar bun Muhammadu , hikkiɗon kadi Muusaa bun jaafar , hikkiɗon kadi Alii bun Muusaa , hikkiɗon kadi Muhammadu bun Alii , hikki ɗon kadi Alii bun Muhammadu , hikki ɗon kadi Al-hasana bun Alii , hikki ɗon non tokoraawo an;on Muhammadu , himo jammaa jammoore an;den , ko kanko woni hujja Alla on ka leydi ɗoo , e jiyaaɓe makko ɓen ka leydi ɗoo ibnul-hasan bun Alii , ko on woni on neɗɗo mo Allaahu on udditata leydi ndin funnaage e hirnaage e juuɗe mu;un …

  hooreeɓe –diinakan- ko ɓiɓe Sayyidinaa Alii e neene men Faatima ɓen (A.S.M) ɗu'un ko;non haa ñande ndarngal . hino ton hadiise ngooɗe immorde e imaamu Baagiri , e hoorele ɓen wiaaɓe ko (أولي الأمر ) en ,  ko ɓen woni suudu geyngol Nulaaɗon , ɗoftangolɓe hino fota e ɗoftangol Allaahu on – ka nder aaya- kamɓe imaamu Baagiri ɓe hiɓe maaki : ko;ɓen woni reenaaɓe e kala ko boni kon , laɓɓinaaɓe e kala tuundi , ɓenɓe waɗta junuubu , ɓe yeddata Alla … ɓe seedata e Al-Quraana on , Al-Quraana on kadi seedataa e maɓe .

ɓen wi'aaɓe ko : (أولي الأمر ) en , e nder oo aaya'ɗoo e si'faaji ngooɗe ko ari ka nder Al-Quraana ton kon :

A : ko'ɓen woni ( ngeyngol Annabi ibraahiima ngol) , ɓenɓe Allaahu on suɓi , o;jonniɓe Deftere e faamu e laamu mawnungu , yimɓe ɓen woni e añangolɓe ɗu'un . imaamu ridaa hiɓe maaki ko'sendi hakkunde ngeyngol Nulaaɗo ngol e Mofte ɗen ko : daalon Allaahu –tedduɗo mawɗo on- ka;o daali ka Deftere makko : {أم يحسدون الناس علی ما آتاهم الله من فضله فقد آتينا آل إبراهيم الکتاب والحکمة وآتيناهم ملکا عظيما} suuratu-annisaa'i /54 . kanko Allaahu on o;daali : kaa'hara ɓee'yimɓe a'ñanayɓe (ngeyngol Nulaaɗo ngol) fii konko Allaahu on o'kkiɓe kon , e mmorde e moƴƴere makko e ɓural makko , ko'non tigi woniri men o'kkiino ngeyngol Annabi ibraahiima ngol Deftere nden e faamuuji timmuɗi , men o'kkiɓe Laamu mawnungu .

Ontuma kadi kanko Allaahu on , o'holli en e aaya ngooɗe wondema koyo ɓen gomɗinɓe Alla rutto –yiltito- e ɓen hikki'ndiraaɓe e Deftere nden e faamu on , ɓe jillindiraa e ɗiiɗoo ɗiɗi : {ياأيها الذين آمنوا أطيعوا الله وأطيعوا الرسول وأولي الأمر منکم...} , kanko Allaahu on o'daali : ko'o'non yo gomɗinɓe –Alla- ɗoftee Allaahu on , ɗoftoɗon kadi Nulaaɗo makko on e ɓen halfinaaɓe fiyakuuji mooɗon …

B : ko'ɓen woni ɓe Allaahu on holli wondema ko'haanuɓe yiɗeende ɗoftee : { إنما وليکم الله ورسوله والذين آمنوا الذين الذين يقيمون الصلاة ويؤتون الزکاة وهم راکعون} , suuratul-maai;dati /55 kanko Allaahu on o'daali ko'fewjata fii'mo'on (o'non julɓe ɓen) ko kanko Allaahu on e Nulaaɗo makko on , e ɓen gomɗinɓe –Alla- hara hiɓe ñiiɓooɓe e julde ittooɓe Sadaka hara hiɓe ruƴƴi .

   firooɓe Al-Quraana on fow e fillotooɓe hadiiseeji Nulaaɗo on fow hiɓe wi'i wondema oo'aaya ko fii Sayyidinaa Aliyya o'jippii , fewdo koɓe itti Hurundaare maɓe nden sadaka ɓe jonni on Neɗɗo torotooɗo tawi hiɓe juula ka Juulirnde Nulaaɗo on , ontuma non aaya on jippii yeetangol Julɓe ɓen wondema ko'Alla e Nulaaɗo makko on e on Neɗɗo gomɗinɗo Alla ɗon , woniko fewjata fii maɓe on .

    Kulaynii himo egga e on wi'eteeɗo Husayni bun Abil-alaa'i wondema : o'wi'uno imaamu Saadigi (A.S.M) : e'nee hara ɗoftangol ɓen ɓen Nulaaɗo wasiyii hino Acciri -fii Diinakan- koko fawii ? imaamu on maaki : e'yyo , Allaahu on daali fii mu'un : {أطيعوا الله وأطيعوا الرسول وأولي الأمر منکم...} ko'ɓen woni ɓe Allaahi on daali fii mu'un : {إنما وليکم الله ورسوله والذين آمنوا الذين يقيمون الصلاة ويؤتون الزکاة وهم راکعون} ko'fewjata fii'mo'on (o'non julɓe ɓen) ko kanko Allaahu on e Nulaaɗo makko on , e ɓen gomɗinɓe –Alla- hara hiɓe ñiiɓooɓe e julde ittooɓe Sadaka hara hiɓe ruƴƴi .

      55- Gande Geygol Suudu Nulaaɗo dun (A.S.M) ko’e Annabiijo on صلى الله عليه وآله وسلم woni ko i’wi : 

    Enen hiɗen fiɓi (hoolii) wondema Yewtereeji Imaamuuɓe ɓen (A.S.M)[1] e Golleeji maɓɓe ɗin e koɓe girritotoo kon (ko woni ɗun ko siɓe yi’ii Huunde no’gollee e Yeeso maɓɓe hara ɓe haɗaali ɗun) , ɗun ɗon fow ko Hujja tippeteeɗo e mun , si’daaraama  konko Annabiijo on صلى الله عليه وآله وسلم yamiri kon wano ariri non hino jokkondiri fii haanugol jogitaande Al-Quraana on e Geygol (Nulaaɗo on) , e daarugol konko lintuɗen (waɗu ɗen) Imaamuuɓe jeyaaɓe e Suudu -Nulaaɗo dun- ko Reenaaɓe (e ko Buni) , ko’e hoore ɗun waɗi si’Al-Quraana on e Sunna Annbiijo on yawtii haray hiɗen itta –ñaawooje – Men figuhu ɗen ka Maakuuji Imaamuuɓe Suudu Nulaaɗo dun (A.S.M) e ka Golle maɓɓe e ko ɓe yi’i no gollee ɓe fanki fii mun, -holli hino selli si’wanaa ɗun ɓe haɗayno- si’en tenginii Darɗe e konko ari immorde e Imaamuuɓe ɓen (A.S.M) hiɓe itta e Baabiraaɓe maɓɓe ɓen immorde e Nulaaɗo Alla on صلى الله عليه وآله وسلم , feeñanay’en wondema koɓe fillotookon ko fillayeeji Annabiijo on صلى الله عليه وآله وسلم , enen hiɗen andi wonde Filla yeeji on Aaden hoolaaɗo hara ko immori e Annabiijo on صلى الله عليه وآله وسلم , haray ɗun ko jaɓeteeɗun ka Julɓe ɓen fow .



back 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 next